Υπάρχουν παιδιά που στην τάξη αδυνατούν να ακολουθήσουν τις πολλαπλές οδηγίες που δίνει ο δάσκαλος και χρειάζονται συνεχής υπενθυμίσεις για το τι πρέπει να κάνουν; Ή μαθητές που χάνουν το σημείο στο οποίο είχαν μείνει στην ανάγνωση και ξεχνούν αμέσως αυτά που διδάχθηκαν;
Εάν ναι, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα αυτό να σχετίζεται με αυτό που ονομάζουμε εργασιακή μνήμη.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑΣΙΚΗ ΜΝΗΜΗ
Εργασιακή μνήμη είναι η δυνατότητα να αποθηκεύουμε πληροφορίες στο μυαλό μας συνειδητά σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή. Είναι μία πτυχή της εκτελεστικής μνήμης, μέρος των γνωστικών διεργασιών του εγκεφάλου. Οι άλλες δύο βασικές εκτελεστικές λειτουργίες είναι η ευελιξία και ο αυτοέλεγχος/ αυτορρύθμιση.
Η λειτουργία αυτή μας βοηθά να διατηρούμε στο μυαλό μας πρόσφατες πληροφορίες για αρκετό χρονικό διάστημα ώστε να τις χρησιμοποιήσουμε μετά εκεί που τις χρειαζόμαστε. Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος με καλή εργασιακή μνήμη μπορεί να ανακαλεί πληροφορίες που άκουσε, να λύνει ένα μαθηματικό πρόβλημα στο μυαλό του γιατί θυμάται τον τρόπο, να θυμάται μία διαδρομή για έναν προορισμό που είχε ξαναπάει στο παρελθόν, να θυμάται ονόματα ανθρώπων που μόλις γνώρισε.
Παιδιά με ισχυρή εργασιακή μνήμη:
- Εφαρμόζουν πληροφορίες που προηγουμένως συγκράτησαν σε καινούριες καταστάσεις στην καθημερινή τους ζωή
- Μένουν συγκεντρωμένοι
- Αναδιοργανώνουν τις σκέψεις τους ώστε να αποθηκεύσουν νέες πληροφορίες
- Κρατούν καλύτερες σημειώσεις και αντιγράφουν πληροφορίες με μεγαλύτερη ακρίβεια
Παιδιά με φτωχή εργασιακή μνήμη αντίθετα:
- Δεν παρακολουθούν στο μάθημα
- Δε συγκεντρώνονται
- Κάνουν λάθη στην αντιγραφή από τον πίνακα
- Δε μπορούν να ακολουθήσουν τις οδηγίες του δασκάλου
- Ξεχνούν αμέσως ό,τι καινούριο έμαθαν
Η εργασιακή μνήμη αδυνατεί να αναπτυχθεί όταν η προσοχή μας διασπάται, όταν προσπαθούμε να συγκρατήσουμε πολλές πληροφορίες μαζί, ή όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με ένα δύσκολο έργο. Από τη στιγμή που μία πληροφορία χάνεται από την εργασιακή μας μνήμη, μετά δε μπορούμε να την ανακαλέσουμε γιατί απλά δεν αποθηκεύτηκε στη μακρόχρονη μνήμη μας. Γι’ αυτό πολλές φορές οι δάσκαλοι επαναλαμβάνουν πάρα πολλές φορές τα ίδια και τα ίδια σε κάποιους μαθητές που αδυνατούν να συγκρατήσουν αυτό που τους μεταφέρει.
Παρακάτω αναφέρω κάποιες ασκήσεις για την ενδυνάμωση της μνήμης:
- Τι άλλαξα; Κάρτες με φρούτα ή ζώα, τις κοιτάει καλά και μετά κλείνει τα μάτι και αλλάζουμε ένα από αυτά με ένα άλλο. Πρέπει να βρει ποιο αλλάξαμε.
- Ποιο λείπει; Παίζεται με αντικείμενα η κάρτες. Ο αριθμός είναι ανάλογος με την ηλικία του παιδιού. Δοκιμάστε αρχικά μετά και μετά αυξάνεται. Πρώτα τα βλέπει και μετά κλείνει τα μάτια και κρύβω κάποιο.
- Αφήγηση μιας ιστορίας ή ενός παραμυθιού και μετά κάνουμε ερωτήσεις στο παιδί για να δούμε τι θυμάται.
- Δείχνουμε μια εικονογραφημένη ιστορία στο παιδί και αφού την κρύψουμε μας λέει τι θέμα είχε η ιστορία.
Χατζηστυλιανού Βασιλική – Εργοθεραπεύτρια